سفارش ورق برشی وقتی سریع و بدون اختلاف پیش می‌رود که اطلاعات کامل باشد: گرید، ضخامت، نقشه، تعداد، تلورانس و روش برش. نقشه ناقص، واحد اشتباه یا تلورانس مبهم معمولاً به برگشت کار، پرت اضافه و هزینه بیشتر ختم می‌شود. در این راهنما فرم صحیح اطلاعات، آماده‌سازی نقشه، محاسبه پرت و منطق قیمت ورق برشی را مرحله‌به‌مرحله می‌بینید.
چک‌لیست اطلاعات سفارش ورق برشی
این اطلاعات را قبل از استعلام آماده کنید:
| مورد | توضیح |
|---|---|
| نوع ورق و گرید | مثلاً ST52، هاردوکس یا گرید ذکرشده در نقشه |
| ضخامت | به میلی‌متر |
| ابعاد یا نقشه | ابعاد نهایی هر قطعه یا فایل DXF/DWG |
| تعداد | تعداد هر نوع قطعه یا تناژ تقریبی |
| تلورانس | تلورانس ابعادی و کیفیت لبه مورد نیاز |
| روش برش | لیزر، پلاسما، هوابرش یا واترجت (در صورت الزام) |
| پخ | زاویه و محل پخ برای جوش |
| سوراخ‌ها | قطر، موقعیت و روش ایجاد |
| مدارک | گواهی کارخانه، شماره ذوب و آنالیز |
| آدرس تحویل | برای محاسبه حمل |
این فهرست با راهنمای صفحه ورق برشی هم‌خوان است: نوع ورق، ضخامت، طول و عرض نهایی، تعداد یا تناژ، روش برش و محل تحویل. انتخاب روش برش را در روش‌های برش ورق فولادی ببینید.
آماده‌سازی نقشه برای برش
بیشتر مشکل‌های سفارش برشی از نقشه شروع می‌شود. قاعده‌های اصلی نقشه DXF برای برش:
- فرمت: DXF یا DWG. فایل‌های تصویری برای تخمین اولیه کافی‌اند ولی برای برش دقیق مناسب نیستند.
- مقیاس و واحد: 1:1 و به میلی‌متر.
- کانتور بسته: هر قطعه یک منحنی بسته باشد؛ خط باز یا گوشه‌ای که به هم نمی‌رسد، نرم‌افزار برش را خراب می‌کند.
- لایه برش تمیز: ابعاد، متن، نشانه و خط‌چین را روی لایه‌ای جدا بگذارید و روی لایه برش نباشند.
- بدون خط تکراری: خطوط روی هم باعث دوبار برش می‌شوند.
- یک قطعه یا چند قطعه: مشخص کنید فایل یک قطعه است یا چیدمان کامل.
چند نکته درباره نرم‌افزار و فایل
قبل از ارسال، فایل را در یک نرم‌افزار دیگر باز کنید و ابعاد چند قطعه را با ابزار اندازه‌گیری بسنجید. اگر قطعه متقارن است ولی در فایل نامتقارن دیده می‌شود، احتمالاً مقیاس یا واحد اشتباه است. از بلوک‌های تو در تو و قطعات انفجارشده پرهیز کنید و برای هر نوع قطعه یک نام فایل یا لایه مجزا بگذارید.
پخ و آماده‌سازی جوش
اگر قطعه بعداً جوش می‌شود، زاویه پخ، عمق آن و سمتی از قطعه که پخ می‌خورد را در نقشه مشخص کنید. پخ با برخی روش‌های پلاسما و هوابرش ممکن است و در برخی دستگاه‌ها ممکن نیست. اعلام نکردن پخ یعنی قطعه با لبه عمود تحویل می‌شود و پخ‌زنی بعدی هزینه جداگانه دارد.
حداقل قطر سوراخ نسبت به ضخامت
در برش حرارتی، سوراخ‌های خیلی کوچک در ورق ضخیم کیفیت خوبی ندارند. قاعده‌ای رایج و وابسته به روش و دستگاه این است که قطر سوراخ تقریباً از ضخامت ورق کمتر نباشد (در لیزر گاهی نسبت کمتری ممکن است). این یک مقدار معمول است و حد واقعی را باید برش‌کار بگوید. برای سوراخ‌های دقیق در ورق ضخیم، دریل گزینه بهتری است.
نستینگ و محاسبه پرت
نستینگ یعنی چیدن قطعات روی ورق مادر برای کم‌ترین پرت. دو عامل چیدمان را محدود می‌کند: حاشیه لبه ورق و عرض برش (کرف). این‌ها به روش و دستگاه بستگی دارند.
مثال محاسبه‌شده (فرضی): قطعه 350×500×12 را روی ورق مادر 1500×6000 در نظر بگیرید. وزن هر قطعه 0.35 × 0.5 × 12 × 7.85 ≈ 16.5 کیلوگرم و وزن شیت 12 mm حدود 847.8 کیلوگرم است.
| حالت | تعداد قطعه در هر شیت | توضیح |
|---|---|---|
| بدون حاشیه و بدون کرف (حالت ایده‌آل) | 51 | 3 قطعه 500 در عرض 1500 و 17 قطعه 350 در طول 6000 |
| با حاشیه 10 mm از هر لبه و کرف 3 mm (فرضی) | 44 | 4 قطعه در عرض و 11 در طول؛ ردیف سوم 500 دیگر در عرض جا نمی‌شود |
اگر 300 قطعه لازم باشد، با چیدمان فرضی 44 تایی به 7 شیت نیاز است (300 ÷ 44 ≈ 6.8). وزن خالص 300 قطعه حدود 4,945 کیلوگرم و وزن 7 شیت حدود 5,935 کیلوگرم است؛ یعنی حدود 989 کیلوگرم (حدود 17 درصد) پرت. با تغییر ابعاد، تعداد یا روش برش این عدد تغییر می‌کند. برای محاسبه وزن شیت و قطعه می‌توانید از جدول وزن ورق کمک بگیرید.
نمونه یک سفارش کامل
یک نمونه متن استعلام کامل (فرضی) به این شکل است:
گرید ST52، ضخامت 12 mm، قطعه 350×500 طبق فایل DXF پیوست، تعداد 300 عدد، تلورانس ابعادی ±0.5 mm، برش پلاسما یا لیزر، دو سوراخ Ø18 روی هر قطعه، بدون پخ، با گواهی کارخانه و شماره ذوب، تحویل به آدرس کارگاه.
این متن همه آنچه را که واحد فروش برای بررسی امکان تأمین، چیدمان و محاسبه هزینه لازم دارد، در چند خط می‌دهد. اگر هر کدام از این اطلاعات حذف شود، باید برای تکمیل آن چند بار تماس گرفته شود و زمان از دست می‌رود. اگر مطمئن نیستید کدام روش برش یا کدام تلورانس برای قطعه شما مناسب است، سؤال خود را همراه کاربرد قطعه بنویسید تا کارشناس پیشنهاد دهد.
نکاتی برای کم‌کردن پرت و هزینه
- اگر ابعاد قطعه قابل تنظیم است، آن را با عرض شیت (مثلاً 1500) هماهنگ کنید تا ردیف‌ها بدون باقی‌مانده بزرگ پر شوند.
- قطعات مختلف با ضخامت یکسان را در یک سفارش بدهید تا روی یک ورق مادر چیده شوند.
- گوشه‌های داخلی را با شعاع کوچک طراحی کنید؛ برش ساده‌تر و بدون تمرکز تنش می‌شود.
- تلورانس تنگ را فقط روی ابعاد حساس بخواهید، نه روی همه قطعه.
- پرت‌های قابل مصرف را برای قطعات کوچک‌تر در نظر بگیرید.
قیمت ورق برشی از چه اجزایی تشکیل می‌شود؟
منطق قیمت‌گذاری مطابق توضیح صفحه ورق برشی این است که قیمت از ترکیب قیمت ورق پایه و هزینه‌های آماده‌سازی سفارش به دست می‌آید. به همین دلیل دو سفارش هم‌وزن می‌توانند قیمت یکسانی نداشته باشند. اجزای اصلی:
- ورق پایه: نوع ورق، گرید و ضخامت.
- برش و آماده‌سازی: ابعاد نهایی، تعداد قطعات و پیچیدگی برش.
- مقدار سفارش: در سفارش عمده، شرایط تأمین بر اساس تناژ بررسی می‌شود.
- خدمات اضافه: مثل پخ یا سوراخ، در صورت درخواست باید جداگانه استعلام شود.
- حمل: جداگانه و بسته به محل و تناژ.
در این مقاله قیمتی ذکر نمی‌شود و قیمت‌ها استعلامی هستند. پرت احتمالی را هم در هزینه سفارش لحاظ کنید و قیمت نهایی را بر پایه ورق، برش و حمل بسنجید، نه فقط قیمت هر کیلو. برای دریافت قیمت دقیق، مشخصات را برای واحد فروش بفرستید یا از قیمت ورق برشی و ماشین‌حساب آن استفاده کنید.
تلورانس و کیفیت لبه
در برش حرارتی، ISO 9013 دو رده تلورانس ابعادی (رده 1 دقیق‌تر) و رده‌های کیفیت سطح برش را برای عمود بودن لبه و زبری تعریف می‌کند. اگر تلورانس مهم است، آن را مبهم نگویید («برش تمیز» کافی نیست). بنویسید، برای نمونه: «تلورانس ابعادی طبق ISO 9013 رده 2 و رده کیفیت لبه مطابق جدول همان استاندارد» یا یک عدد مشخص مثل «±0.5 mm». همچنین بنویسید کدام ابعاد حساس‌اند و کدام آزادند. تلورانس حاصل از روش برش، ضخامت و دستگاه تأثیر می‌گیرد؛ تلورانس بسیار تنگ در ورق ضخیم ممکن است به روش دیگری یا ماشین‌کاری بعدی نیاز داشته باشد.
برای مثال قطعاتی مانند بیس پلیت که دقت سوراخ‌ها مهم است، در مقاله ورق بیس پلیت و ورق‌های اتصال سازه فلزی توضیح بیشتری آمده است.
برش استاندارد یا اختصاصی؟
صفحه ورق برشی دو حالت سفارش دارد:
- برش استاندارد: ماشین‌حساب سایت. گروه ورق (مثلاً هاردوکس چینی، کاویان یا مبارکه) و نوع را انتخاب می‌کنید، عرض ثابت است و طول برش و تعداد را وارد می‌کنید تا وزن هر ورق، وزن کل و برآورد هزینه نمایش داده شود.
- سفارش اختصاصی: ابعاد دلخواه (ضخامت، عرض، طول و تعداد) را وارد می‌کنید و می‌توانید نقشه یا تصویر (DWG، DXF، JPG، PNG و مانند آن تا حداکثر 5 مگابایت) بارگذاری کنید؛ کارشناسان پس از بررسی تماس می‌گیرند.
اگر ورق شما در ماشین‌حساب تعریف شده و فقط طول متغیر است، حالت استاندارد سریع‌تر است. برای ابعاد خاص یا نقشه، حالت اختصاصی مناسب‌تر است. ورق‌های ضخیم مانند ورق کاویان و ورق‌های ضدسایش مانند ورق هاردوکس را هم می‌توانید با همین دو حالت درخواست دهید. موجودی و گرید هر ضخامت را با واحد فروش تأیید کنید.
کنترل قطعات پس از برش
پس از تحویل، یک بازرسی ساده می‌تواند از مشکل‌های بعدی جلوگیری کند. چند قطعه را به‌صورت نمونه اندازه بگیرید: طول و عرض، قطر و فاصله سوراخ‌ها و قطری‌ها برای کنترل گونیا بودن. لبه‌ها را از نظر پلیسه، دراس، شیب و سوختگی ببینید. صافی قطعات باریک و بلند را هم کنترل کنید، چون برش حرارتی ممکن است باعث تاب شود. اگر پروژه شما بازرسی رسمی دارد، قبل از سفارش با واحد فروش هماهنگ کنید که چه گزارشی لازم است و چه تعداد نمونه کنترل می‌شود.
بسته‌بندی، علامت‌گذاری قطعات و تحویل
برای سفارش‌های چندنوعی، از ابتدا درخواست کنید قطعات هر نوع جدا بسته‌بندی و علامت‌گذاری شوند (مثلاً با شماره قطعه مطابق نقشه). این کار مونتاژ را ساده می‌کند و اشتباه ابعاد را کم می‌کند. هنگام تحویل: تعداد قطعات را با سفارش بشمارید، چند قطعه را با نقشه اندازه بگیرید، لبه‌ها و پلیسه را ببینید و مدارک و شماره ذوب را با قطعات تطبیق دهید. اگر ردیابی گواهی برای شما مهم است، علامت‌گذاری شماره ذوب را هم در سفارش بنویسید. مغایرت را همان لحظه تحویل اعلام کنید. برای مقایسه با خرید به‌صورت شیت، ورق رول، شیت یا برشی مبارکه را ببینید.
اشتباهات رایج در سفارش ورق برشی
- نقشه با کانتور باز: نرم‌افزار برش قطعه را درست نمی‌شناسد.
- واحد اشتباه: نقشه به اینچ یا متر ولی تصور شده میلی‌متر؛ قطعه خیلی کوچک یا بزرگ می‌شود.
- سوراخ کوچک در ورق ضخیم: کیفیت ضعیف یا شکست برش.
- بیان‌نکردن تلورانس: بعداً اختلاف درباره قابل قبول بودن قطعه.
- نبودن گرید و مدارک: قطعه آماده ولی بدون ردیابی.
- مقایسه فقط قیمت هر کیلو: پرت و برش را نادیده می‌گیرد.
سوالات متداول
حداقل تعداد سفارش ورق برشی چقدر است؟
در صفحه ورق برشی حداقل ثابتی اعلام نشده است. تعداد و هزینه به نوع ورق، ضخامت و پیچیدگی برش بستگی دارد؛ مشخصات را برای واحد فروش بفرستید تا بررسی شود.
نقشه را با چه فرمتی بفرستم؟
بهترین فرمت DXF یا DWG با مقیاس 1:1 به میلی‌متر و کانتورهای بسته است. فرم سفارش اختصاصی سایت DWG، DXF و فایل‌های تصویری تا 5 مگابایت را می‌پذیرد، اما برای برش دقیق DXF مناسب‌تر است.
پرت ورق با چه کسی است؟
پرت احتمالی باید در محاسبه هزینه سفارش لحاظ شود. در پیش‌فاکتور مشخص کنید حساب بر پایه وزن خالص قطعات است یا وزن ورق مصرف‌شده، و تکلیف پرت‌های قابل استفاده چیست.
زمان آماده‌سازی سفارش برشی چقدر است؟
بسته به سفارش متفاوت است؛ زمان دقیق را با واحد فروش (021-66671538) هماهنگ کنید.
جمع‌بندی
برای سفارش ورق برشی، گرید، ضخامت، نقشه DXF، تعداد، تلورانس و آدرس تحویل را آماده کنید و برای قیمت و شرایط تأمین به واحد فروش بفرستید. هرچه اطلاعات کامل‌تر باشد، استعلام سریع‌تر و دقیق‌تر است.