ردیابی شماره ذوب بعد از برش یعنی بتوانید برای هر قطعه یا دسته برشخورده نشان دهید از کدام شیت و کدام ذوب آمده و گواهی آن کدام است. اگر شماره ذوب روی شیت بود و بعد از برش فقط یک پالت قطعات بینام ماند، گواهی عملاً بیمصرف میشود. راهحل یک لاگ ردیابی ساده است که شناسه هر قطعه یا دسته را به شیت مادر، ذوب و گواهی وصل میکند. گواهی اصلی را طبق سفارش ورق برشی همراه سفارش بخواهید و برای جزئیات آمادهسازی سفارش راهنمای سفارش ورق برشی را ببینید.
چرا شماره ذوب بعد از برش گم میشود؟
شماره ذوب معمولاً روی ورق کامل و در محدوده مشخصی از آن حک یا رنگ میشود. وقتی ورق بریده میشود، تکهای که نشانه را دارد فقط یکی از قطعات است. بقیه قطعات هیچ علامتی ندارند، مگر اینکه برشکار پیش از برش یا همزمان با آن علامتگذاری کند. سه علت رایج گمشدن: چیدمان چند شیت با ذوبهای مختلف روی یک پالت، حذف نشانه به دلیل برش یا پلیسهگیری و نبودن شناسه روی باقیماندهها.
نگاشت یک شیت به قطعات و باقیماندهها (مثال نمایشی)
دادهها نمایشیاند. فرض کنید دو شیت از یک ذوب و یک شیت از ذوب دیگر داریم و میخواهیم برش را ردیابی کنیم.
| شیت مادر | ذوب | گواهی | خروجی | شناسه |
|---|---|---|---|---|
| S1 (شماره ورق 123456-01) | 123456 | CERT-A | قطعه نوع P1، 40 عدد | P1-A |
| S1 | 123456 | CERT-A | باقیمانده قابل استفاده | R1-A |
| S2 (123456-02) | 123456 | CERT-A | قطعه نوع P2، 25 عدد | P2-A |
| S3 (789012-01) | 789012 | CERT-B | قطعه نوع P1، 20 عدد | P1-B |
نکته: قطعه نوع P1 از دو ذوب آمده؛ بنابراین دو دسته جدا با شناسههای جدا (P1-A و P1-B) لازم است و نباید در یک پالت بدون جداکننده بروند.
لاگ ردیابی؛ ستونهای لازم
لاگ ردیابی باید برای هر ردیف اینها را نگه دارد:
| ستون | توضیح |
|---|---|
| شناسه قطعه یا دسته | عددی یکتا که روی قطعه، پالت یا برچسب دسته درج میشود |
| شیت مادر | شماره ورق و شماره ذوب |
| گواهی | شماره گواهی و نوع سند |
| گرید و ضخامت | برای اطمینان از اینکه با سفارش یکی است |
| تاریخ و اپراتور | چه کسی و چه روزی برش داده |
| روش علامتگذاری | برچسب، رنگ، حکاکی الکتریکی یا مجاز دیگر |
| وضعیت | قطعه تحویلی / باقیمانده / ضایعات |
برای خواندن گواهی هر ذوب، راهنمای خواندن گواهی آنالیز را ببینید. اگر برنامه نستینگ دارید، خروجی آن را به لاگ ربط دهید تا هر قطعه نستینگ به شیت مادر برگردد. نستینگ، چیدمان قطعات روی ورق برای کمترین پرت است.
علامتگذاری مجاز؛ چه چیزی را نباید فرض کنیم؟
روش علامتگذاری باید با گرید، ضخامت و کاربرد سازگار باشد. برای مثال بعضی پروژهها حک ضربهای (stamping) را روی گریدهای حساس یا برخی مناطق قطعه ممنوع میکنند، چون محل تمرکز تنش میشود. روشهای جایگزین عبارتاند از برچسب روی دسته، رنگپاش یا ماژیک مناسب، حکاکی الکتریکی یا لیزری با عمق کم و علامت روی یک سطح غیربحرانی. روش مجاز را مشخصات پروژه یا مهندس مسئول تعیین میکند؛ در سفارش بنویسید کدام روش پذیرفته و کدام ممنوع است.
مثال ردیابی معکوس: از قطعه تا گواهی
فرض کنید بازرس پروژه از قطعه P1-A پرسید: «ذوب این قطعه چیست و گواهیاش کجاست؟» با لاگ نمایشی بالا مسیر این است:

- شناسه P1-A را روی برچسب دسته پیدا میکنید.
- در لاگ، شیت مادر S1 و شماره ورق 123456-01 را میخوانید.
- ذوب 123456 و گواهی CERT-A را از همان ردیف برمیدارید.
- گواهی را باز میکنید و ردیف همان ذوب را با گرید و ضخامت سفارش تطبیق میدهید.
- پاسخ و نسخه گواهی را به بازرس میدهید.
این مسیر ساده فقط وقتی ممکن است که شناسه از لحظه برش تا تحویل روی قطعه یا دسته مانده باشد. اگر برچسب افتاده، به لاگ نستینگ و عکس پالت مراجعه کنید.
باقیماندهها و ضایعات قابل استفاده
باقیماندهای که برای سفارش بعدی نگه میدارید نباید بینشانه به انبار برود. روی آن شناسه، شماره ذوب، گرید و ضخامت درج و در لاگ با وضعیت «باقیمانده» ثبت شود. هنگام استفاده بعدی، گواهی همان ذوب را بیرون بکشید. اگر نشانه از دست رفته و ذوب قطعی نیست، باقیمانده را برای کاربردهای دارای ردیابی استفاده نکنید یا تصمیم مهندسی بگیرید. ضایعات واقعی را هم با وضعیت «ضایعات» بنویسید تا با باقیمانده اشتباه نشود.
اگر علامت گم شد یا لاگ ناقص بود
- قطعات یا دستههای بیشناسه را جدا و قرنطینه کنید.
- با برشکار و لاگ نستینگ، شیت مادر محتمل را مشخص کنید و همه فرضیات را بنویسید.
- شواهد کمکی را جمع کنید: عکس پالت، برگه کار، گزارش نستینگ و تاریخ برش.
- اگر ذوب قطعی نیست، قطعه را نه با حدس، که بر اساس تصمیم کتبی مهندس مسئول بهکار ببرید؛ در موارد حساس ممکن است آزمون مجدد لازم باشد.
- مورد را به عنوان مغایرت ثبت و بازبینی روش علامتگذاری را پیشنهاد دهید.
هیچوقت شماره ذوب را از روی گواهی روی قطعهای که مطمئن نیستید بنویسید. برچسب نادرست از برچسب نبودن بدتر است.
تحویل: چه چیزی همراه قطعات باشد؟
در برگه تحویل بنویسید هر دسته قطعه از کدام ذوب است و نسخه گواهی همان ذوب را پیوست کنید. باقیماندههایی که مشتری برمیدارد هم همینطور: شناسه، ذوب و مرجع گواهی. در تحویل، یک نمونه از دسته را با لاگ مقایسه کنید.
گام بعدی
در استعلام برش، درخواست ردیابی شماره ذوب و روش علامتگذاری مجاز را بنویسید و در صورت نیاز گواهی هر ذوب را همراه سفارش بخواهید.
